Ο νεκρός ερωδιός χαίρει άκρας υγείας – Ιάσων Λειδινός

Μοναχικότητα και Ψυχική Λειτουργία

Σημειώσεις για τη μεταψυχολογία της μοναχικότητας

 Ή σύντομες σκέψεις με αφετηρία το ερώτημα “Πώς η μοναχικότητα απαρτιώνεται στην ψυχική  λειτουργία με θετικό τρόπο;”

Ημερίδα “Διαδρομές στη Μοναξιά” (Στοά του Βιβλίου, 4 Νοεμβρίου 2017)

 

ΜΟΝΑΞΙΑ

Α. Μοναξιά = περιβάλλον εμπειρίας, περισσότερο, λιγότερο ή διόλου εξαρτώμενο από τις καταστάσεις της εξωτερικής πραγματικότητας και τις προθέσεις του άλλου

Β. Μοναξιά = καθολικά διαθέσιμη λειτουργική κατάσταση του ψυχοσωματικού συστήματος και της υποκειμενικότητας (όπου συμπεριλαμβάνεται και η επίπτωση της διυποκειμενικότητας): Όπως η εγρήγορση, η επικοινωνία, ο ύπνος, ο εσωτερικός μονόλογος…

Γ. Μοναξιά = Τρόπος ψυχικής λειτουργίας, όχι αντικειμενική κατάσταση πραγμάτων: Π.χ. το μοναχικό πλήθος, ο ερημίτης στην αγκαλιά του θεού του… Έκφανση (ιδιότυπη παραμετροποίηση) της ψυχικής πραγματικότητας, όχι της εξωτερικής πραγματικότητας

Δ. Μοναξιά: συνδέεται και με συνθήκες κανονικότητας και με συνθήκες παθολογίας (όπως ο ύπνος…): Παθολογικές συνθήκες (π.χ. σχιζοειδικότητα), παθογόνες συνθήκες (π.χ. απομόνωση πειθαρχική ή ανακριτική…), θετικές συνθήκες (δημιουργικότητα, ψάρεμα μόνος  …), καθώς και με συνδυασμούς τους (προσευχή, μελλοθάνατος στο κελί του… ή βαν Γκόγκ…)

Ε. Η Μοναξιά ευνοεί ή αναστέλλει ποικίλες διεργασίες και φαινόμενα, άλλοτε θετικού και άλλοτε αρνητικού χαρακτήρα  : Άλλοτε καταπονούσα, άλλοτε τροφός (= οδωτής της ψυχικής ευρυθμίας, ομοιοστατικής και αναπτυξιακής).

Το σημαίνον “τροφός” έχει και πρόσθετες συνδηλώσεις, μέσω της στοματικότητας στην οποία παραπέμπει. Όντως, δυο παραδειγματικές εικονογραφήσεις της θετικής μοναξιάς είναι οι ακόλουθες:

– Το νεογνό, κορεσμένο μετά τον θηλασμό, που γλαρώνει μακάριο στην αγκαλιά της τροφού, έτοιμο να αποκοιμηθεί (και να ονειρευτεί).

– Το παιδί που είναι μαζί με άλλους, μεγάλους ή παιδιά, και κάποια στιγμή αποσπάται από τη διάδραση και την επικοινωνία μαζί τους. Τυπικά, με το δάχτυλο στο στόμα, φεύγει σ’ ένα δικό του περιβάλλον εμπειρίας — σε μια δική του μοναχικότητα. Και συχνά, κάποια στιγμή, γελάει μόνο του. Κι αν το ρωτήσεις “Γιατί γελάς;” απαντά “Κάτι σκέφτηκα”.

 

ΘΕΤΙΚΗ ΜΟΝΑΧΙΚΟΤΗΤΑ

Ζ. Θετική μοναχικότητα [Μ+]  = μια ιδιότυπη έκφανση […]

Ημερίδα “Διαδρομές στη μοναξιά” (4 Νοεμβρίου 2017)

Δύναμη, βία και ιπποτισμός στην εφηβεία

Διάλεξη στην Ιωνίδειο Πρότυπο Σχολή Πειραιώς – 18 Οκτωβρίου 2017

 

Τέσσερα ερωτήματα

Γιατί οι έφηβοι σαγηνεύονται από τη δύναμη; Γιατί μαγεύονται από την άνομη βία, όπως στο bullying; Πώς θα μπορούσε ο ιπποτισμός να πλαισιώσει και να εξευγενίσει αυτό τον διπλό πειρασμό; Πόσο οι μεγάλοι, εκπαιδευτικοί και γονείς, αξιοποιούν αυτή την πολύτιμη δυνατότητα;

Πολύχρονη μελέτη με οδήγησε σε μια ρηξικέλευθη προσέγγιση σ’ αυτά τα θέματα και σε απαντήσεις άμεσα εφαρμόσιμες στην τάξη και στο σπίτι.

 

Έφηβος: Υποκείμενο εν ποιήσει

Ο έφηβος είναι υποκείμενο εν ποιήσει, με τις δυο σημασίες του όρου:

Πρώτο, βιώνει ποιητικά τον κόσμο: Με φαντασία και πάθος και καλλιεργώντας την τέχνη της μεταφορικής σημασιοδότησης και της ποιητική αδεία μεταποίησης της πραγματικότητας  — ακόμη και αν αυτή η ποιητική αίσθηση συχνά παραπλέει ή εξοκείλει στα νερά του εφιάλτη. Αρκεί να  αναλογιστούμε για μια στιγμή το αδιανόητο μίγμα που μέσα του τσαλαβουτάει ο έφηβος: ρομαντισμός και κυνισμός, επιζήτηση του θρίλερ και αποφυγή της πικρής όψης των πραγμάτων, απαίτηση για αλήθεια και δυσχερέστατη σχέση με την κυριολεξία… αυτά και άλλα τόσα απροσδόκητα και αντιφατικά  χαρακτηρίζουν, όλα μαζί ταυτόχρονα και αλληλομπλεγμένα, την εφηβική εμπειρία, το εφηβικό Φαντασιακό, τον εφηβικό λόγο, την εφηβική συμπεριφορά.

Δεύτερο, υπόκειται σε πολλαπλές και όχι πάντα εναρμονισμένες, συχνά δε αντιφατικές διεργασίες ποίησης, ήτοι κατασκευής της υποκειμενικότητάς του  — όπου ως υποκείμενο νοείται ένα ανθρώπινο πλάσμα που βιώνει, επιθυμεί και πράττει για λογαριασμό του χωρίς να αρνείται τον κόσμο: Ένας άνθρωπος που έχει επαρκώς εναρμονίσει τα θέλω του με τη λογική των πραγμάτων, τις φαντασιώσεις του με τον κανόνα του παιχνιδιού.

Και οι δύο αυτές όψεις του υποκειμένου εν ποιήσει συγκλίνουν στον τυπικά εφηβικό τρόπο ύπαρξης, όπου τρομακτικές αλήθειες συνυπάρχουν με τις πιο έξαλλες φρεναπάτες, και όπου ισχυρές δόσεις παντοδύναμου σουρεαλισμού καλούνται να συμπλέουν με χείμαρρους απόγνωσης μπροστά στην πίεση […]

Παρουσίαση βιβλίου: Ζίγμουντ Φρόιντ, Ο πολιτισμός πηγή δυστυχίας (23 Νοεμβρίου 2016)

prosklhs-sigound-freud-01

Bullying: Και όμως νικιέται! – Μεταίχμιο (7 Οκτωβρίου 2016)

Ο εκφοβισμός φαίνεται ότι συνεχίζει δικαίως να απασχολεί συστηματικά γονείς, εκπαιδευτικούς, μαθητές και διάφορους παιδαγωγικούς φορείς. Πρόσφατη βρετανική έρευνα αποκάλυψε ότι οι αρνητικές επιπτώσεις που βιώνουν τα θύματα τέτοιων φαινομένων δεν είναι μόνο ψυχολογικές: ο εκφοβισμός επηρεάζει τη σωματική υγεία, τη διανοητική ανάπτυξη, την κοινωνικοκοοικονομική κατάσταση και δυσκολεύει τις κοινωνικές συναναστροφές του ατόμου για το μεγαλύτερο μέρος της υπόλοιπης ζωής του.
Παρά το γεγονός ότι το bullying συζητιέται έντονα και διοργανώνονται συνεχώς σχετικές εκδηλώσεις, ημερίδες και σεμινάρια, η σύγχρονη σχολική καθημερινότητα φανερώνει ότι έχουμε ακόμα πολύ δρόμο για την αποτελεσματική αναχαίτιση και την καταπολέμηση του αρνητικού αυτού φαινομένου. Άρα υπάρχει χώρος -και ανάγκη- για περαιτέρω εμβάθυνση και ανάλυση.

Ο διακεκριμένος ψυχίατρος, ψυχαναλυτής και συγγραφέας Νίκος Σιδέρης σε αυτή την ημερίδα εξηγεί τι είναι το bullying και μιλά για τη σαγήνη που ασκεί στις ψυχές των παιδιών, προσδιορίζει τη συμπεριφορά του θύτη και του θύματος και παρουσιάζει μια νέα προσέγγιση στην κατανόηση και την προσπάθεια αντιμετώπισης του φαινομένου, με συγκεκριμένες, άμεσα εφαρμόσιμες προτάσεις για υλοποίηση στον σχολικό χώρο και την τάξη. Προτείνοντας στρατηγική και όχι διαχείριση και επίθεση αντί για άμυνα, έχει ως στόχο την αποδόμηση της φαντασιακής αίγλης που χαρακτηρίζει τον θύτη. Οι συμμετέχοντες θα έχουν την ευκαιρία να αποκομίσουν πολλές ιδέες για τους τρόπους και τα εργαλεία που μπορεί να χρησιμοποιήσουν στην τάξη τους (αφίσες, ιστορίες, σκίτσα με γελοιογραφίες, βίντεο, παιχνίδια), δίνοντας τον λόγο στα ίδια τα παιδιά.

Όπως επισημαίνει ο Νίκος Σιδέρης στην εισαγωγή του βιβλίου: «Ο πόλεμος ενάντια στο bullying είναι μια μάχη για το φαντασιακό των παιδιών (και όχι μόνο). Πρώτα απ’ όλα, μια μάχη για τις λέξεις. Και υπάρχουν λόγοι ώστε το bullying να αποδίδεται ως «ψευτονταηλίκι». Κύριος στρατηγικός σκοπός είναι η αποδόμηση της φαντασιακής αίγλης του ψευτονταηλικιού. Κύρια μέθοδος για την […]

Bullying: Και όμως νικιέται! – Λαμία (1 Οκτωβρίου 2016)

ΑΦΙΣΑ ΣΙΔΕΡΗ 16