Εμφύλιος – Πολιτισμικό Τραύμα

emfuliosΕμφύλιος – Πολιτισμικό Τραύμα

Ο Εμφύλιος υπήρξε τραύμα πολλαπλώς.

Ως πολιτισμικό τραύμα αναλύεται για πρώτη φορά στον συλλογικό τόμο:

Ν.Δεμερτζής κ.α. (επιμ.), Εμφύλιος – Πολιτισμικό τραύμα, εκδόσεις Αλεξάνδρεια, που μόλις κυκλοφόρησε.

Περιέχει και τη δική μου συμβολή με τίτλο “Νηπενθή σημαίνοντα”.

 

[…]

Οικογένεια και νέες μορφές γονεϊκότητας

siderman-12Νίκος ΣιδέρηςΟικογένεια και νέες μορφές γονεϊκότητας

Εκδόσεις Opportuna, 2010

Απόσπασμα
Έφηβος-οικογένεια: δομικές αναλλοίωτες και ιστορικοί μετασχηματισμοί

Η θέση, η μορφή και η λειτουργία οι οποίες αποδίδονται στον έφηβο αντιπροσωπεύουν, θα έλεγε κανείς, περίγραμμα και σκιαγραφία του μέλλοντος το οποίο προοικονομούν, με φόβο και ελπίδα, η φαντασία και η ομιλία, τα πράγματα και ο λόγος του εκάστοτε κοινωνικού μορφώματος. Κοινό στοιχείο, ως προς αυτό, στις δυτικές κοινωνίες του σήμερα (και στην Ελλάδα) είναι η εκδήλωση αυξημένου ενδιαφέροντος για την ψυχική ζωή και την υγεία του παιδιού και του εφήβου.

Το «γιατί» αυτού του αυξανόμενου ενδιαφέροντος αντανακλά τις αδρές γραμμές της ιστορικής εξέλιξης της δυτικής κοινωνίας.

[…]

Και όμως μιλάνε – Έφηβος λόγος

Και όμως μιλάνε – Έφηβος λόγοςΚαι όμως μιλάνε – Έφηβος λόγος.
Πρώτη έκδοση 1999. Δεύτερη έκδοση 2010.

Κάποια στιγμή, πρόσφατα, συνειδητοποίησα πόσο συχνά, πόσο επίμονα, πόσο εύκολα και, τελικά, πόσο στερεότυπα επαναλαμβάνεται παντού –εκπομπές, περιοδικά, εφημερίδες, συζητήσεις στο σπίτι ή αλλού, ακόμη και σε μερικές από τις δικές μου τις παρέες– μια κουβέντα. Ότι, δηλαδή, οι έφηβοι δε μιλάνε, γιατί δεν έχουν τίποτε να πουν.

[…]

Η εσωτερική διγλωσσία

Η εσωτερική διγλωσσίαΤο φροϋδικό ασυνείδητο ως αναλογικά οργανωμένο τυπικό σύστημα

Η μορφή είναι το καταστάλαγμα ενός παλιότερου περιεχομένου

Σ. Φρόϋντ, Πρακτικά της Ψυχαναλυτικής Εταιρείας της Βιέννης (24 -11-1909)

Περί των όρων

Η συνοπτική διατύπωση «Το φροϋδικό ασυνείδητο ως τυπικό σύστημα» υποδείχνει την πρώτη αναγκαιότητα κάθε σύνοψης: Τη διευκρίνηση και αποσαφήνιση μέσω της παραπομπής σ’ αυτό, που η συνοπτικότητα παραλείπει.
[…]

Αρχιτεκτονική και ψυχανάλυση: φαντασίωση και κατασκευή

Αρχιτεκτονική και ψυχανάλυση: φαντασίωση και κατασκευήΗ αρχιτεκτονική πράξη δεν συντελείται εν κενώ. Εγγράφεται σε μια ιστορική διάρκεια, εντάσσεται σε ένα κοινωνικό, πολιτισμικό και διανοητικό περιβάλλον, μορφοποιείται σε έναν κατασκευαστικό κώδικα. Και αντλεί την έμπνευσή της, πρώτα και κύρια, από την ψυχή του αρχιτέκτονα, που επεξεργάζεται δημιουργικά μια λύση.

Πυρήνας της αρχιτεκτονικής δημιουργίας είναι η φαντασία και το πάθος του αρχιτεκτονούντος υποκειμένου. Αναφερόμενος σε αυτή την πτυχή, ο Νίκος Σιδέρης αναπτύσσει μια συνεκτική θέση: Η αρχιτεκτονική είναι η φαντασίωση του αρχιτέκτονα διατυπωμένη στη γλώσσα της κατασκευής.

Μετά από μια κατατοπιστική παρουσίαση της έννοιας της φαντασίωσης, η λογική της αρχιτεκτονικής δημιουργίας και το έργο εμβληματικών αρχιτεκτόνων υποβάλλονται σε διεισδυτική ανάλυση, με οδηγό αυτή την εννοιολογική σκευή. Η οποία απολήγει σε μια συνολική θεώρηση της αρχιτεκτονικής πρακτικής με επίκεντρο τη συνάντηση με τον Άλλον.

Έργο γνώσης και αγάπης, το βιβλίο αυτό αποτελεί μια ριζικά πρωτότυπη συνεισφορά στη διεθνή διεργασία συνάντησης ανάμεσα σε δύο μείζονες εκφάνσεις του ανθρώπινου πνεύματος. Καθώς και μια ιδιαίτερη συμβολή στη μετάβαση από μια αρχιτεκτονική της ανάγκης σε μια αρχιτεκτονική της επιθυμίας. 
(Οπισθόφυλλο)

[…]

Τα παιδιά δεν θέλουν ψυχολόγο. Γονείς θέλουν!

Τα παιδιά δεν θέλουν ψυχολόγο. Γονείς θέλουν! Το κείμενο αυτό είναι ταυτόχρονα επιστημονική μελέτη και εμπιστευτική επιστολή σε γονείς που σκέφτονται. Απευθύνεται σε συνήθεις γονείς, που μέσα σε συνήθεις οικογένειες ανατρέφουν συνήθη παιδιά. Και στην πορεία συναντούν δυσκολίες, απορίες, προβλήματα, ίσως και αδιέξοδα. Όλο και συχνότερα, αυτοί οι συνήθεις γονείς θέτουν το ερώτημα: “Μήπως το παιδί χρειάζεται ψυχολόγο;”. Η εμπειρία και ο στοχασμός, ωστόσο, με οδηγούν στο συμπέρασμα ότι, κατά κανόνα, τα παιδιά δεν θέλουν ψυχολόγο. Γονείς θέλουν!

 

[…]

Όπως ειπώθηκαν εκεί και ακούστηκαν

Όπως ειπώθηκαν εκεί και ακούστηκαν: Μυστικά και αλήθειες από το ντιβάνι του ψυχαναλυτήΈχω πολύ ταξιδέψει στα λόγια και στη σιωπή, στα κείμενα και στις εικόνες, στο σώμα και στο πνεύμα. Στην αρμονία τη φανερή και στην άλλη, την κρυφή, την κρείττονα. Στα έπη και στα δράματα, στα φάλτσα και στα ουρλιαχτά της ιστορίας, και των πολλών και των κατάμονων. Στην απόγνωση και στην αξιοπρέπεια, στην ήττα και στον θρίαμβο, στην παραίτηση και στην υπέρβαση, στην ανάσα και στην ασφυξία. Έφτασα, όχι μόνο μια φορά, μέσα από δρόμους πολλούς και σε τόπους ποικίλους, να ψιθυρίσω εις εαυτόν: «Δεν θέλω τίποτε άλλο!» Νιώθω ότι μου επιτρέπεται λοιπόν να κωδικοποιήσω, με μορφή μνημοτεχνική, εκείνα που βρήκα ότι είναι κλειδιά για να καλλιεργούνται και οι προσωπικοί τρόποι και δρόμοι, αλλά και οι ανθρώπινοι δεσμοί και σχέσεις. Πρόκειται για τα 3Χ, τα 5Χ και τα 7Χ — κάθε φορά ένας αναβαθμός, ένα βήμα πιο κοντά στον ποιητικό πραγματισμό, που θεωρώ ότι μπορεί να υποστηρίξει μια ισόρροπη τέχνη του ζην στον σύγχρονο δυτικό κόσμο:

[…]