Σώμα πάσχον, ψυχή αλγούσα: αναγωγές και υποκειμενικότητες

  • Post category:Άρθρα
  • Reading time:Χρόνος ανάγνωσης 1 λεπ.

Ο Ηράκλειτος και η γηραιά κυρία

Παρατηρώντας τους ανθρώπους και τα έντομα, στον καιρό του, ο Ηράκλειτος έφτιαξε μια παρομοίωση: «Όπως μια αράχνη στο κέντρο του ιστού της, μόλις μια μύγα κόβει ένα νήμα του, το αισθάνεται και τρέχει γρήγορα σαν να υπέφερε για το κομμένο νήμα, έτσι και η ψυχή του ανθρώπου, όταν ένα μέρος του σώματος τραυματίζεται, ορμάει προς τα ‘κει σαν να μη μπορεί να υποφέρει τη λαβωματιά του σώματος με το οποίο είναι δεμένη γερά και αρμονικά.»

Δυόμιση χιλιάδες χρόνια αργότερα –λίγα χρόνια πριν από σήμερα– μια γηραιά κυρία, προσφιλές μου πρόσωπο, διέδραμε τη μακρά δοκιμασία ενός μεταστατικού καρκίνου. Κάποια στιγμή, είπε την αίσθησή της: «Ευτυχώς που δεν έχει θιγεί το κεφάλι, η γνώση». Κάποιους μήνες αργότερα, ενώ όλα κατέρρεαν, προετοιμαζόταν για μια επώδυνη, ως προς τις ανατομικές συνέπειές της, επέμβαση, που λίγο καιρό νωρίτερα την είχε αποκλείσει λέγοντας «Παρά κάτι τέτοιο, καλύτερα να πεθάνω». Και τότε είπε: «Ας γίνει ό,τι γίνει. Τουλάχιστον να μην πονάω».

Θα δούμε σε λίγο πού παραπέμπουν τέτοιες αποφάνσεις.