ΤΟ ΑΣΥΝΕΙΔΗΤΟ ΦΙΛΟΣΟΦΕΙ;

Το φροϋδικό ασυνείδητο, στις ποικίλες εκφάνσεις του, θέτει με τον δικό του τρόπο, το καθολικό, για τ’ ανθρώπινα, ζήτημα των “μορφών που σημαίνουν“.

Η ψυχανάλυση, τόσο σαν “ποιητική της κουβέντας” (η φροϋδική talking cure) όσο και σαν πλάσμα του λόγου (μεταψυχολογία) συμπεριλαμβάνει, με τον δικό της τρόπο, το ζήτημα της ομιλίας.

Η φιλοσοφία, στην κυρίαρχη σήμερα δυτική εκδοχή της, όπου υπερτονίζεται η συγγένειά της με την επιστήμη (εννοιολογική αυστηρότητα), ενώ παραγκωνίζεται η σχέση της με τη σοφία (ηθική-ποιητική υπαρξιακή θέση), εμφανίζεται δέσμια των λέξεων.

Ορισμένες φιλοσοφικές επιλογές, ωστόσο, αντιπροσωπεύουν υπαρξιακές θέσεις του υποκειμένου. Ενίοτε, μάλιστα, συνεπάγονται θυσία μιας ζωής για χάρη μιας φιλοσοφικής τοποθέτησης.

Συμπεραίνω ότι αυτή η σε βάθος εμπλοκή του υποκειμένου υποδηλώνει την ύπαρξη εσωτερικών υποδοχέων, όπου προσφύεται ο φιλόσοφος λόγος.

Οι εσωτερικοί αυτοί υποδοχείς οφείλουν να συμπεριλαμβάνουν και τη δυναμική του ασυνείδητου (όπως συμβαίνει άλλωστε και με την πίστη ή την αισθητική). Αν το ασυνείδητο ήταν στεγανό ως προς τον φιλόσοφο λόγο, τότε οι σχέσεις υποκειμένου-φιλοσοφίας θα ήταν δυσανάλογα επιφανειακές.

Συνεπώς, προκύπτει το ερώτημα: Πώς συνηχούν φιλόσοφος λόγος και ασυνείδητο; Ή, οριακά, σαν ισοδύναμη διατύπωση: Άραγε το ασυνείδητο φιλοσοφεί; Κι αν ναι, πώς; Και με ποιες επιπτώσεις;