«Η Τέχνη του Κόκκου»: κριτική από την Χλόη Μουρίκη

  • Post category:Κριτικές
  • Reading time:Χρόνος ανάγνωσης 1 λεπ.

Το Χαϊκού, ποιητικό είδος όχι ιδιαίτερα προσφιλές στην Ελλάδα, έχει υπηρετηθεί κατά καιρούς από διάφορους συγγραφείς ως συμπληρωματική και εκτάκτως ψυχαγωγική, μάλλον, στιχουργική χειρονομία, δίπλα σε μεγαλύτερες φόρμες, με ποικίλες κατακτήσεις. Στην πραγματικότητα, η σχετικά μικρή αποδοχή του οφείλεται, μάλλον, στη γενικότερη επιφυλακτικότητα απέναντι στην επιγραμματική, βραχεία έκφραση σε όλους τους καλλιτεχνικούς τομείς. Δυστυχώς, το ευρύ και πληθωρικό έχει καλύτερη υποδοχή στις συνειδήσεις, εξ ου και η προτίμηση του κοινού προς τις ογκώδεις πεζογραφικές προτάσεις και η περιφρόνηση του προς την ποίηση. Εν πάση περιπτώσει, ο Νίκος Σιδέρης με τη συλλογή του Η τέχνη του κόκκου (Μεταίχμιο) ασχολείται ευδόκιμα με την ολιγόστιχη φόρμα, αποδεικνύοντας ότι η τέχνη αυτή της μινιατούρας δεν είναι εύκολη υπόθεση, τουναντίον. Ως συμβολικό, μάλιστα, επίλογο της συλλογής ο Σιδέρης παραθέτει τρία σύντομα κλασικά ιαπωνικά χαϊκού σε μετάφραση του. Συλλαμβάνοντας, λοιπόν, το φευγαλέο και σημαίνον με το (φαινομενικά) ελάχιστο του ποιητικού λόγου, ο Νίκος Σιδέρης εκπλήσσει ευχάριστα με το πυκνό αποτέλεσμα: « Ναός ερείπια./ Ο φύλακας νυστάζει./ Σκιά μιας γάτας.» («Ακρόπολη»). «Μα πόσο μοιάζουν / Η φωτογραφία σου / Κι εσύ πριν χρόνια!» («Έκπληξη»). «Ήσουν – δεν ήσουν / Εδώ, θα ‘πεφτε η νύχτα. / Πέφτει. Δεν είσαι.» («Διχοτόμος»). Μέσα από ευσύνοπτα σκίτσα, στα οποία κυκλοφορεί και τρυφερή ειρωνεία, αποτυπώνονται καίριες ψυχογραφικές ή λυρικές εικόνες, αισθήσεις, μικρά και μεγάλα τραύματα, σημαίνοντα αινίγματα: «Ρουφάς τη μύτη. / Ο χωρισμός σε βρήκε / Χωρίς μαντήλι.» («Αρρυθμία»). «Η σκάλα τρίζει. / Η γάτα μου κοιμάται. / Μου λείπεις, φίλη.» («Ο ήχος μνήμη»). «Κοιτάζω γύρω. / Δεν ξέρω τι κοιτάζω. / Ξανακοιτάζω.» («Αρετή»). «Αμμουδιά χρυσή, / Ο σπάρος σπαρταρώντας / Σ’ έλεγε μνήμα.» («Μνήμη»). «Χέρια υψωμένα. / Το βλέμμα στους ουρανούς. / Κλέβεις λεμόνια.» («Έκσταση»). «Χελιδονάκι, / Το πέταγμα σου ορίζουν / Μύγες και σκνίπες. « («Σχέδιο πτήσης»).

ΧΛΟΗ Κ. ΜΟΥΡΙΚΗ

(Το Δέντρο, Τεύχος Νο 183-184, Αθήνα, Οκτώβριος 2011)