Ομιλία του Νίκου Θεοτοκά για το βιβλίο «Τα παιδιά δεν θέλουν ψυχολόγο…»

  • Post category:Κριτικές
  • Reading time:Χρόνος ανάγνωσης 1 λεπ.

Με τον συγγραφέα, για το βιβλίο του οποίου θα συζητήσουμε σήμερα, γνωριζόμαστε πάρα πολλά χρόνια. Συνδεθήκαμε στενά στο Παρίσι, όπου κάναμε τις μεταπτυχιακές μας σπουδές. Εκεί λοιπόν, βρεθήκαμε τρεις Νίκοι στο σεμινάριο ιστορίας του Σπύρου Ασδραχά. Ο ψυχίατρος Νίκος Σιδέρης, ο ιστορικός Νίκος Κοταρίδης και ο υποφαινόμενος. Γίναμε φίλοι καρδιακοί, κι από τότε ως τώρα συμμεριζόμαστε, τις επιστημονικές μας έγνοιες αλλά και τις αγωνίες, τις χαρές, τις ευφορίες και τις δυσκολίες του ατομικού, του κοινωνικού και του πολιτικού βίου.

Ο Νίκος Σιδέρης γεννήθηκε στην Αθήνα το 1952. Κατά τη διάρκεια της δικτατορίας των συνταγματαρχών σπούδασε στην Ιατρική Σχολή Αθηνών και συμμετείχε ενεργά στο αντιδικτατορικό φοιτητικό κίνημα, με κορυφαία στιγμή την εξέγερση του Πολυτεχνείου. Έκανε ειδικότητα και μεταπτυχιακές σπουδές στο Παρίσι και σήμερα εργάζεται στην Αθήνα ως ψυχίατρος, ψυχαναλυτής και οικογενειακός θεραπευτής. Διδάσκει σε κάμποσους εκπαιδευτικούς φορείς κι έχει εκδώσει τρεις ποιητικές συλλογές, δύο μυθιστορήματα και πέντε επιστημονικά βιβλία. Το πρώτο από αυτά, που επιγράφεται Η εσωτερική διγλωσσία, κυκλοφόρησε το 1995 από τις εκδόσεις Καστανιώτης. Τέσσερα χρόνια αργότερα κυκλοφόρησε, από τον ίδιο εκδότη, το Και όμως μιλάνε – Έφηβος λόγος. Το 2006 βγήκε το βιβλίο του Αρχιτεκτονική και Ψυχανάλυση: Φαντασίωση και Κατασκευή  από τις εκδόσεις futura. Πέρσι, στο Μεταίχμιο, εξέδωσε το σημαντικό βιβλίο με τίτλο Όπως ειπώθηκαν εκεί και ακούστηκα , που αποτελεί μια «συντομογραφημένη, κωδικοποιημένη και ενδεικτική» αλήθεια των σημειώσεών του από την ψυχαναλυτική πρακτική. Φέτος, πάλι από τις εκδόσεις Μεταίχμιο, κυκλοφόρησε το βιβλίο για το οποίο θα κουβεντιάσουμε σήμερα: Τα παιδιά δεν θέλουν ψυχολόγο. Γονείς θέλουν!

Το πρώτο κεφάλαιο του βιβλίου τιτλοφορείται: «Η έκπληξη μπροστά στο προφανές». Καθώς έγραφε ο Μαξ Βέμπερ -ήδη από τη δεύτερη δεκαετία του εικοστού αιώνα, το προφανές της κατανόησης μπορεί να έχει είτε ορθολογικό χαρακτήρα είτε συναισθαντικό. Ορθολογικά προφανές είναι εκείνο που κατανοείται διανοητικά δίχως χασμωδίες και αδιαφάνειες ως προς τη νοηματική συνάφεια στην οποία αναφέρεται. Συναισθαντικά προφανές είναι εκείνο που, αναβιούμενο στη φαντασία, επιβεβαιώνει πλήρως ένα συναίσθημα βιωμένο στη συνάφεια της πράξης.

Η έκπληξη, λοιπόν, μπροστά στο προφανές –που επικαλείται ο Σιδέρης, εγείρει ερωτήματα που οδηγούν στην αναζήτηση παραμέτρων οι οποίες, ενδεχομένως, αποκρύπτουν ή σκιάζουν ή μεταθέτουν λογικές ή συναισθηματικές εντάσεις ανάμεσα στο δέον και στο επιβεβλημένο, ανάμεσα στο καλό και το χρήσιμο, ανάμεσα στο αναγκαίο και στο εφικτό.